SON SAYI
1. Sayı
es-selâmü aleyküm ve rahmetullâh
Din karde?lerimiz, gönül dostlar?m?z!
PDF Halini indirmek için tıklayınız
 
Hanyal? Nuri Osman Divan??nda ?eriat, Tarîkat, Hakîkat, Ma?rifet
Edebali KARABIYIK
LinkedIn Google+ Facebook Twitter Addthis

Sözlükte bir yöne do?ru aç?larak uzay?p gitmek, aç?k olmak; aç?k hale getirmek anlamlar?ndaki ?er‘ kökünden türeyen ?erîat (ço?ulu ?erâi‘) ve ?ir‘at kelimeleri insanlar?n ya da hayvanlar?n su içti?i, aç?kta olan ve kesilmeyen akarsu; bu suya giden yollar manalar?na gelmektedir.?slami bir terim olarak, Allah taraf?ndan peygamber vas?tas?yla ortaya konulan ilahî kanun anlam?na gelmektedir. ?eriat kullu?a s?ms?k? yap??ma emridir. Tasavvufta ise ?eriat, bir d?? yap? olarak ele al?nm?? ve i?in iç yüzüne hakîkat denilmi?tir. Hakîkat taraf?ndan desteklenmeyen hiçbir ?eriat makbul de?ildir. ?eriat taraf?ndan kay?t alt?na al?nmayan hiçbir hakîkat de makbul de?ildir. ?eriattan hakîkate do?ru uzanan yola tarîkat denir. Hakîkate eri?enlerin s?rlar?n? gizleyerek ?eriata uymalar?na ise marifet denir. Yunus Emre Hazretleri bu dört kavram? bir ?iirinde ?öyle zikreder:

?eriat tarîkat yoldur varana

Hakîkat marifet andan içeru

 

Mutasavv?flar, sûfîlik yolunun ?eriat, tarîkat, hakîkat ve marifet olmak üzere dört kap?s?ndan söz etmi?lerdir. Bu kap?lardan ?eriat, cevizin ham ve ye?il olan kabu?una; tarîkat, sert olan iç kabu?una; hakîkat, yenilecek olan içine; marifet ise cevizin asl?na ve mahiyetine benzetilir. Divan ?airlerinin ?iirlerinde do?rudan dört kap? ifadesine yer verilmemektedir, fakat bu dört kavram?n her birine beyitlerde rastlan?lmaktad?r.

18. yüzy?lda, Anadolu sahas? d???nda ya?am?? (Girit) divan ?airlerinden olan Hanyal? Nuri Osman da bu dört kavram? ?iirlerinde i?lemi? ve her biri için ayr? gazel tertip etmi?tir. A?a??da bu gazellerden seçti?imiz beyitleri izaha gayret edece?iz.

Nuri Osman’a göre Hak yolunun rehberi, kurtulu? ve selamete ermenin kap?s? ?eriatt?r:

Tarik-? Hakka rehberdir ?erî‘at

Necat iklimine derdir ?erî‘at

 

Bu dünyada yolda?? koruyan, muhafaza eden ve gönlünü alan ?eriatt?r:

Eder yolda??n? h?fz u h?râset

Bu dünyada dil-averdir ?eri‘ât

 

Cihanda, adalet taht?n?n aya?? ?eriatt?r. Ayn? zamanda Cenâb-? Allah’?n bir ismidir ve hükmü her dâim sürecektir:

Cihanda pay-? taht-? ‘adl ü dâda

Sürer hükmünü daverdir ?eri‘at

 

Nuri Osman’a göre sülûk ehline yol gösteren, k?lavuzluk eden tarîkatt?r. Tarîkat, ayn? zamanda bu cihanda Allah’?n yoludur:

Süluk ehline reh-nümad?r tarîkat

Cihan içre râh-? Hudâ’d?r tarîkat

 

Tarîkat, Cenab-? Hüda’ya ula?maya, kavu?maya bir vesiledir ve evliyan?n asâs?n?n kuvvetidir:

Visâl-i Cenâb-? Hudâ’ya vesile

‘Asâ-y? yed-i evliyad?r tarîkat

 

Tarîkat, insan? kederli, s?k?nt?l? b?rakmaz ve insan?n üzerine ?irk tozunu bula?t?rmaz. Tarîkat, hâl ehlinin gönüllerine safâ verir:

Mükedder komaz gerd-i ?irki silermi?

Dil-i ehl-i hale safâd?r tarîkat

 

Ey Nuri! Her daim bununla yetin ki tarîkat, gönül ehlinin yol gösterenidir:

Ana iktifa eyle ey Nuri dâ’im

Ki ehl-i dile muktedad?r tarîkat

 

Kâinat?n her zerresinde Cenab-? Hakk’?n kudretini, hikmetini, sanat?n? ve s?fatlar?n?n zuhurunu görmek manalar?na gelen hakîkatin sevgisi, muhabbeti Nuri’nin gönlünü ve bedenini mest etmi?tir. ?air, hakîkati mü?ahede etme sevdas?na tutulmu?tur:

Mest etdi dil ü can? yine bûy-? hakîkat

Sevdaya b?rakd? beni gisu-y? hakîkat

 

Hakîkat, zahiren görünmeyen bir gizli hazinedir. O, s?rlar deryas?n?n incisidir:

Zâhirde bulunmazsa n’ola kenz-i hafîdir

‘Ummân-? serâ’irdeki lu’lu’-? hakîkat

 

Ey Nuri! Hakîkat köyüne, semtine bir girse idim, billahi ba?ka yöne asla meyletmezdim:

Ey Nûrî geri dönmez idim cânib-i gayra

Billâh elime girse benim kûy-i hakîkat

 

Kavram olarak sufîlerin, rûhanî halleri ya?ayarak, manevî ve ilahî hakîkatleri tadarak yani iç tecrübe ile vas?tas?z olarak elde ettikleri bilgi anlam?na gelen marifet Hakk’?n kendi hakk?nda salike verdi?i bilgidir.

Nuri, marifet redifli gazelinde marifetin ho? kokusunun âlemi doldurdu?unu ve marifetin berrak aynas?n?n kendisine yâri gösterdi?ini söyler:

Toldurdu kevni rayiha-? naf-? ma‘rifet

Gösterdi yâri ayine-i saf-? ma‘rifet

 

?eriat?n kendisine hakîkat yolunu açt???n? ve bu yoldan marifete ula?t???n?, böylece bütün zorluklar?n?n giderildi?ini belirtir:

Açd? ?eri’at ile tariki-i hakîkati

Hall etdi mü?kilat?m? Ke??af-? ma‘rifet

 

Ey zahid! Gönlü riyadan uzak tutmak gerek. Her ameli yaln?z Allah r?zas? için i?leyen bir kimse olmak gerek. Çünkü marifet sarraflar? bu yolda geçici duranlar? tan?r ve onlar?n kalplerini almazlar, onlar? bu yola meylettirmezler:

Halis gerek riyadan ola zahida gönül

Almaz züyuf-? kalbini sarraf-? ma‘rifet

 

Ey Nuri! E?er hakîkate ula?t?ysan, art?k Anka ku?u olup marifet da??ndaki menziline konma vaktidir:

Anka isen hakîkat ile Nûriya olur

Menzilgehin vücudda ol Kâf-? ma‘rifet

4

18/09/2018 Manevî Yükseli? Kudüs?ten Ba?lar*

4

09/03/2018 Mest kim Hu?yâr kim

4

29/10/2017 Muhabbet Yükünün Kervan?: Surre Alay?

4

23/02/2017 Hanyal? Nûri Dîvan??nda Hz.Peygamber (s.a.v)

4

09/03/2016 Hanyal? Nuri Osman Divan??nda ?eriat, Tarîkat, Hakîkat, Ma?rifet

4

31/10/2015 Girit?teki Kadirî Tekkeleri

4

30/07/2015 Kâdirîli?i, Anadolu?ya Ta??yan Velî E?refo?lu Rûmî (k.s)

4

27/02/2015 Bayezid-i Bistâmî Hazretleri Kimdir? (777-848)

4

06/11/2014 Korkma!

4

03/06/2014 Kutadgu Bilig ve Bilgelik Kavram?

4

16/02/2013 Tarihimizden?

4

03/11/2012 Yâ Nureddin!

4

11/08/2012 Osmanl?n?n Erdemli ?nsanlar?

4

11/03/2012 Çanakkale Sava?lar?ndan

4

29/12/2011 Ana, Biz Dilenci De?iliz; Senin O?ullar?n?z!

4

28/06/2011 Senin ?stifa Ettirdi?ini Biz de ?stifa Ettirdik!
 
 
Muridan.com 7kubbe.net Facebook/AbdullahDemircioğlu Facebook/7KubbeSufiGençlik Sufi Galeri YouTUBE
Zuhur Dergisi  | Tüm Hakları Saklıdır © 2010 (Müşteri Hizmetleri Telefon Numarası : (0 533) 474 70 26 ) Tasarım & Yazılım : Networkbil.Net