SON SAYI
1. Sayı
es-selâmü aleyküm ve rahmetullâh
Din karde?lerimiz, gönül dostlar?m?z!
PDF Halini indirmek için tıklayınız
 
?nsan?n Manevî Yap?s? ile ?lgili Sorular
Mizan
LinkedIn Google+ Facebook Twitter Addthis

Tasavvufta ruhtan s?kça bahsedilir:

“Sana ruhtan sorarlar. De ki: Ruh Rabb´imin emrindendir. Size ilimden pek az ?ey verilmi?tir.”(?srâ, 17/85)ayetine ra?men bu bilgiler nereden ç?km??t?r?

Tasavvufta ruhtan çok bahsedilmesinin sebebi, tasavvufun insan?n ruhî boyutu ve manevî taraf? ile ilgilenmesidir. “Ben Âdem´in yarat?l???n? tamamlad???mda ona ruhumdan üfürdüm.” buyrulmu?tur. Bedeni toprak ve sudan olan insan?n ruhu, ilahî kaynakl? oldu?undan insanlar taraf?ndan merak edilmi?, soru ve ara?t?rma konusu yap?lm??t?r.

Asr-? saadetteki Yahudilerin Hz. Peygamber (s.a.v)´e “ruhun ne oldu?unu” sormalar? üzerine inen ayette ruhun “Rabb´?n emrinden” olu?unun beyan edilmesi, asl?nda ruhun özelli?i hakk?nda bir ipucudur. Ruh, insan?n halife olu?uyla izah edilebilir. Halife, kendisini istihlaf edenin özelliklerine sahiptir. Çünkü O´nun ad?na birtak?m görevler üstlenecektir. ??te insan, “imaret/yönetim ve idare” özelli?i ta??yan ruhuyla yeryüzünde Allah ad?na birtak?m sorumluluklar üstlenmi? bulunmaktad?r. Ruh hakk?nda “çok az bilgi verilmesinin” beyan edilmesi, ruh konusunun önemi ve büyüklü?üne göre bilginin çok az olu?unu belirtmek içindir. Tasavvufta ruh ile ilgili verilen bilgiler ise genellikle ruhun tezahürleri ve özellikleri ile ilgilidir. Do?rudan ruhun kendisiyle ilgili de?ildir.

 

Nefsin mertebeleri ve özellikleri nelerdir?

Nefs, ruhun bedene girdikten sonraki halinin ad?d?r. Bedene hapsolan ruh, kirlenmi? ve as?l vatan?ndan uzakla?m??t?r. Onun bu âlemden as?l vatan?na dönmek üzere izledi?i seyr u sülûk ve manevî yükseli?teki mertebeleri de?i?ik ?ekillerde tasnif edilmi?tir. Baz?lar? üçlü, baz?lar? be?li, baz?lar? yedili tasnifler yapm??t?r. En yayg?n olan yedili tasniftir: Emmâre, levvâme, mülhime, mutmeinne, râziye, marziyye ve kâmile.

Nefs-i Emmâre:Münker ve günah olan ?eyleri i?lemeyi te?vik ve emreden nefstir. Kur´an´daki: “Çünkü nefs, kötülü?ü ?iddetle emreder.” ayet-i kerimesi nefsin bu makam?na i?aret eder.

Nefs-i emmare mertebesinde bulunan sâlik iyilik i?lemez, kötülüklerden kaçmaz; ancak kötülü?ün zuhurundan pi?manl?k duyar. Fakat bu nedamet onun davran??lar?n? etkilemez. Bu s?fatla muttas?f olan nefs, hevas?na fazlaca dü?kündür. Bu mertebedeki sâlikin zikri “lâ ilâhe illallâh”, seyri “seyri ilallâh”t?r.

Nef-i Levvâme:Yapt??? kötülüklerin akabinde zaman zaman pi?manl?k duyan, sahibini münkere mülazemetten dolay? ay?playan ve tevbeye temayül gösteren nefstir. Ad?n? Kur´an´daki: “Levvame (pi?mankar) nefse andolsun.” ayetinden al?r. Zikri, Allah lafza-i celâli, seyri “seyrilillâh”t?r. Bu makamda muhabbetullah hâs?l olur.

Nefs-i Mülhime:  ?lham ve ke?fe mazhar olmaya ba?layan, neyin hay?r, neyin ?err oldu?unu idrak edebilme melekesine sahip, ?ehvet isteklerine kar?? k?smen direnme gücü bulunan nefstir. Ad?n?: “Andolsun nefse isyan?n? ve itaatini ilham edene!” ayetinden al?r. Bu mertebede zikir “Hû”, seyr “seyralellâh”t?r.

 

Nefs-i Mutmeinne:Kötü ve çirkin s?fatlardan kurtulup güzel ahlak ile hemhal olan nefstir. Bu nefs, Cenâb-? Hakk´?n tevfik ve inayetiyle sekinet ve yakîne mazhar olarak ?zt?raplardan kurtulur. Bu makamda be?eriyet fena bulup Nur-i Muhammedî zuhur etti?inden nefs, hitab-? ilahiye mazhar olur: “Ey itminana ermi? itaatkâr nefs!” bu makam?n zikri “Hakk” ismidir. Seyri “seyr maallâah”t?r.

Nefs-i Raziye:Kendisi hakk?nda tecelli eden kaza hükümlerine tereddütsüz teslim olup r?za gösteren nefsin makam?d?r. Bu makam, sâlikin esrar-? ilahiyyeye muttali oldu?u makamd?r. Zikir “Hay” ismidir. Seyr “seyr fillah” t?r. Kur´an´daki: “Dön Rabb´?na, sen O´ndan raz? olarak.” ayeti bu makama i?arettir.

Nefs-i Merziyye:Allah ile kul aras?nda r?zan?n mü?terek bir vas?f oldu?u, kulun Allah´tan, Allah´?n kuldan raz? oldu?u makamd?r. Yukar?da geçen ayetin devam? olan: “Rabb´?n da senden raz? olarak” ifadesi bunu göstermektedir. Bu makamda zikir “Kayyum” ismi, seyr “seyr ‘anillâh”t?r.

Nefs-i Kâmile:Bu makamda sâlik, bütün marifet makamlar?n? kazanarak ir?ad mevkiine yükselir. Bu makam vehbîdir. Zikri “ya Kahhâr!” ismi, seyri “seyr billâh”t?r.

 

?nsan kendi ba??na nefsin mertebelerini a?abilir mi?

Sufiler taraf?ndan de?i?ik ?ekillerde yap?lan nefs makamlar?na ait tasnifler genellikle itibarîdir. Bu bak?mdan bunlar? insan?n kendi ba??na a?mas? mümkün de?ildir. Mutlaka ba??nda bir mür?id bulunmal?d?r. Ayr?ca yap?lan bu tasnif çok kesin hatlarla birbirinden ayr?lm?? matematiksel bir tasnif de?ildir.  Zaman zaman tedahüller olabilir. Ayr?ca “mülhime” makam?, nefsin ilhama mazhar oldu?u makamd?r. Bu makam ancak ehliyetli ve liyakatli mür?idler marifetiyle a??labilir. ?lham almaya ba?layan nefsin sahibi, ucb benli?e kap?labilir. Kendini “erdim” sanabilir. Böyle durumlar da “mezlaka-i akdâm” denilen ayak kaymalar?na sebebiyet verebilir.

 

Nefs-i emmâreden kurtulmak için ne yapmal?y?z?

Nefs-i emâre, daima kötülük say?lan ?eylere ilgi duyan ve sahibini o tür ?eylere sevk eden nefstir. Üstelik bu nefis, yapt??? kötülüklerden pi?manl?k da duymaz. Bu konumda olan bir nefsi, ?eriata riayet ve mutedil bir riyazatla terbiye etmeye çal??mak laz?md?r. Bu bir irade e?itimidir. Nefsin ho?land?klar?n? geri b?rakarak onun her istedi?ini yapmak yerine, ona akl?n ve ?eriat?n emirlerini yapt?rmaya çal??mak gerekir.

Nefs, genellikle çocu?a benzetilir. Çocu?unu sütten kesmek isteyen anne nas?l çocu?una direnir ve bu direnmede iradesini ortaya koyar ve böylece muvaffak olursa, nefs-i emmâre ile ba?a ç?kmak için de sa?lam bir irade ortaya koymak ve ?eriat ölçüleri içinde mücahede etmek laz?md?r.

 

Kaynak: 300 Sorufa Tasavvufi Hayat, Prof. Dr. Hasan Kamil YILMAZ

4

18/09/2018 Gül yapra?? olmak, kolay de?il!

4

09/03/2018 ?lhâm Bilgi Kayna?? m?d?r?

4

09/03/2018 Allah?? Zikretmenin Fazileti

4

29/10/2017 Ömer Hüdâî Baba Kö?engî Hazretleri ve Mür?idi

4

17/07/2017 K?ssadan Hisseler

4

17/07/2017 Ankâzâde Köstendilî Halîl Efendi?nin, Tûti ?hsan Efendi?ye 2. Mektubu

4

17/07/2017 Allah?a ?timat Etmek

4

23/02/2017 ?nsan?n Manevî Yap?s? ile ?lgili Sorular

4

25/10/2016 Tasavvuf ve Tarikatlarla ?lgili Fetvalar

4

09/03/2016 Nefsin Kötü Hasletlerinden Haset

4

31/10/2015 Nefsin Kötü Hasletlerinden; Kibir ve Ucb

4

30/07/2015 Sa?lam Bir Tasavvuf Yolunun Esaslar?

4

30/07/2015 ?mam-? ?âfiî?nin Mür?idi

4

27/02/2015 Ashâb-? Suffa?n?n Tasavvufa Etkisi

4

06/11/2014 ?stimdât, Tevessül ve Teveccüh

4

08/02/2014 Beni Seviyorsan / Abdülkâdir GEYLÂNÎ

4

17/09/2013 Hakk Yolunda Cesur Ol

4

17/09/2013 Ey Azrail! _ Cengiz NUMANOGLU

4

25/05/2013 Mücâhede Ehli ve Huylar?

4

16/02/2013 Dostuyla Dost Olmak

4

03/11/2012 Pîr Abdülkâdir Geylanî?nin Akîdesi

4

11/08/2012 Dualar, Zikirler?

4

05/10/2011 Harabe
 
 
Muridan.com 7kubbe.net Facebook/AbdullahDemircioğlu Facebook/7KubbeSufiGençlik Sufi Galeri YouTUBE
Zuhur Dergisi  | Tüm Hakları Saklıdır © 2010 (Müşteri Hizmetleri Telefon Numarası : (0 533) 474 70 26 ) Tasarım & Yazılım : Networkbil.Net