SON SAYI
1. Sayż
es-selāmü aleyküm ve rahmetullāh
Din karde?lerimiz, gönül dostlar?m?z!
PDF Halini indirmek iēin tżklayżnżz
 
Hz. Peygamber, Bar?? ve Sava?
Editör
LinkedIn Google+ Facebook Twitter Addthis

Peygamberli?in Medine döneminde, Hudeybiye Antla?mas?’ndan Mekke’nin Fethi’ne kadar yakla??k iki y?l devam eden bar?? dönemi d???nda Mekke mü?rikleriyle ve di?er mü?rik Arap kabileleriyle ili?kiler genellikle mücadele ve sava? ?eklinde geçmi?tir.

Ancak, Kurey? mü?riklerine kar?? izledi?i politikada Hz. Peygamber’e yard?mc? olan Huzâa’n?n baz? kollar? ile Cüheyne, Damre ve G?fâr gibi antla?ma yap?lan kabileleri bundan hariç tutmak gerekir. Mekke’nin Fethi, Huneyn zaferi ve ard?ndan Arap Yar?madas?’n?n çe?itli bölgelerinden heyetlerin Medine’ye gelip Müslüman olmalar?yla birlikte, mü?riklerle ili?kilerde büyük bir yumu?ama ya?anm??t?r. Bununla birlikte, Hz. Peygamber’le mü?rikler aras?ndaki mücadele, hicretin 9. y?l? sonunda mü?riklerle ili?kilerde son noktan?n konulmas?na kadar devam etmi?tir. 

Mü?riklerle ili?kilerde oldu?u gibi, hicretin ikinci y?l?ndan sonra Müslümanlarla Yahudiler ve Hristiyanlar aras?ndaki ili?kilerde de sava?lar önemli yer tutmaktad?r. O nedenle, burada, Hz. Peygamber’in sava?a bak?? aç?s?na temas etmek yerinde olacakt?r. 

Öncelikle belirtmek gerekir ki, Peygamberimiz hem Mekke ve hem de Medine döneminde insanlar? ö?ütle, delille, ikna yoluyla ve Kur’an okuyarak ?slâm’a davet etmi?tir. Dolay?s?yla onun etraf?nda olu?an topluluk, zor kullan?larak bir araya getirilen insanlardan de?il, bunun aksine tatl? dille, ikna yoluyla Allah’a ça?r?lmalar? sonucu hür iradeleriyle ?slâm’? seçen kimselerden olu?mu?tur. “Çünkü insan, zorla al??t?rmayla, kanunlarla, kaba kuvvetle ?slah edilemez, sadece davran??? de?i?ebilir.” Hâlbuki Hz. Peygamber’in amac? insanlar?n sadece davran??lar?n? de?i?tirmek de?il, özüne hitap ederek ?slah etmekti. Bar??, sevgi ve rahmet peygamberi olan Hz. Muhammed (s.a.s.), esas?nda sava?tan ve sava?maktan ho?lanmazd?. ?slâm’?n Mekke döneminde kendisine ve Müslümanlara dü?manl?k yapan, i?kence eden ve ?iddet uygulayanlara ayn? yolla kar?? ç?kmam??, onlardan intikam alma yoluna gitmemi?tir. Mekke döneminde nâzil olan Kur’an-? Kerim âyetlerinde Hz. Peygamber’e ve inananlara sürekli sab?r tavsiye edilmi?tir. Müslümanlar maruz kald?klar? i?kencelerden ?ikâyet ettiklerinde Hz. Peygamber “Sabredin ben sava?la emrolunmad?m” buyurarak onlara sab?rl? ve metin olmay? ö?ütlemi?tir.

Kur’an-? Kerim’de ba?ka topluluklarla ili?kilerde bar?? esast?r. ?nananlara hitaben “hep birden bar??a girmeleri” emredilmektedir. E?er ba?kalar? bar??a yana??rlarsa Hz. Peygamber’den de bar??a yana?mas? istenmektedir. ?nananlar için Allah u?runda yola ç?kt?klar? zaman iyice ara?t?rma yapmalar? ve kendilerine bar?? önerene, dünya hayat?n?n geçici menfaatini arzulayarak “Sen mü’min de?ilsin” dememeleri ön görülmektedir. 

Bar?? ve bar??? kabule e?ilim insan?n f?trat?nda, tabiat?nda bulunan olumlu nitelik ve yatk?nl?klardan biridir. Kur’an-? Kerim’de f?trat övülür ve onun devam ettirilmesi emredilir. Hz. Muhammed’den (s.a.s.) de Allah’?n insanlar? hangi f?trat üzere yaratm??sa ona çevirmesi istenir. Bar?? kavram? bu ba?lamda ele al?nd???nda, Hz. Peygamber’in uygulamalar?nda bar???n esas oldu?unu anlamam?z daha kolay olacakt?r. Çünkü o, hayat? boyunca f?trat? zorlayan davran??lardan hem kendini ve hem de sahabeyi uzak tutmu?tur. 

Hz. Peygamber’in gayesinin bar?? oldu?unun bir ba?ka göstergesi de onun çe?itli vesilelerle çevrede bar???n hüküm sürece?ine dair söylemi? oldu?u sözlerdir. Nitekim Medine’ye gelip Müslüman olan Adiy b. Hâtim’e söyledi?i ?u söz çok manidard?r: “Allah’a andolsun ki, çok sürmez bir kad?n?n Kâdisiye’den devesinin üzerinde yaln?z ba??na ç?k?p Kâbe’yi ziyaret edinceye kadar Allah korkusundan ba?ka hiç bir korku duymayaca??n? i?iteceksin.” Hz. Peygamber’in bu sözünü, ileride ne olup bitece?ine dair gâibden haber verdi?i iddia edilen rivayetler s?n?f?na dâhil etmeye ve o ?ekilde de?erlendirmeye kanaatimizce hiç gerek yoktur. Çünkü her ?eyden önce böyle bir huzur ve bar?? ortam?n?n gerçekle?mesinin sa?lanmas? onun en büyük arzusu ve hedefiydi. Ayr?ca bu konu?man?n gerçekle?ti?i hicrî 9. y?la kadar izlenen politika sayesinde gelinen nokta ve al?nan olumlu sonuçlar da bu hedefe ula??laca??n? somut olarak göstermi?tir. Ayn? çizgide ve ayn? h?zla çal??malar devam ederse, bir kad?n?n tek ba??na Kâdisiye ile Mekke aras?nda emniyet içinde yolculuk yapabilmesinin hiç de imkâns?z olmayaca?? aç?kt?r. Bunun gerçekle?ece?ini söylemek için kehânette bulunmaya da gerek yoktur. Zaten Peygamberimizin de böyle bir iddias? olmam??t?r. Yukar?da söyledi?imiz ?ekilde o, somut örneklerden hareket ederek bu sonuca varm?? olmal?d?r. 

Peygamberimiz Mekke döneminde ?slâm’? bu ?ehrin d???na da silahla tan?tmam?? ve kaba kuvvetle yaymam??t?r. Evs ve Hazrec’in ne ?ekilde ?slâm’a girdi?ini daha önce görmü?tük. Tam aksine, ?slâm’? kabul ettiklerinden dolay? Müslümanlara k?l?ç çek?lm??t?r. Hicretten sonra, tahammül etme ve boyun e?menin yerine sava?a izin verilm?? ve hatta sava? emredilmi?tir. Sava?a izin verilmesinin ve cihad?n me?rû k?l?nmas?n?n sebepleri ?u ?ekilde özetlenebilir: 

Me?rû savunma:Sava?a izin verilmesinin en ba?ta gelen sebebi Müslümanlar?n canlar?n?, mallar?n? ve namuslar?n? korumalar?na imkân tan?makt?r. Müslümanlar, Mekke’de mü?riklere ho?görülü davrand?kça, onlar azg?nl?klar?n?, zulümlerini art?rm??lard?. Bu sald?rganl?k hicretten sonra da devam etti. Ebû Süfyan ve Übey b. Halef, ensara bir mektup yazarak Hz. Muhammed’le (s.a.s.) kabilesinin aras?ndan çekilmelerini istediler ve aksi takdirde kendileriyle sava?acaklar?n? bildirdiler. Ensar’?n bunu reddetmesi üzerine Kurey?liler münaf?klara ve Yahudilere de buna benzer mektuplar yazd?lar. Ebû Süfyan, küçük birliklerle Medine’ye sald?r?lar düzenlemeye ba?lad?. Nitekim hicretten sekiz ay sonra iki yüz ki?ilik bir birlikle “Batn-? Râbi?” denilen yere kadar yürüdü. Bu durum, Mekke mü?riklerinin iyilikten, ho?görüden ve yumu?ak davran??tan anlamad?klar?n? ve onlar?n sald?r?lar?n?n da ho?görüyle önlenemeyece?ini gösteriyordu. Zora kar?? zor kullanmak, kuvvete kar?? kuvvetle kar??l?k vermek kaç?n?lmaz hale gelmi?ti. Cihada izin veren âyet-i kerîmelerin nâzil olmas?yla Müslümanlar art?k canlar?n? ve mallar?n? korumak için sava?abileceklerdi. Bu âyet-i kerîmelerde mü’minlerle sava??ld???, zulme u?rad?klar?, sadece Allah’a inand?klar? için haks?z yere yurtlar?ndan ç?kar?ld?klar? ifade edilmekte ve bütün bu sebeplerden dolay? kendilerine sava? konusunda izin verildi?i aç?klanmaktad?r. ?slâm davetini güvence alt?na almak: Allah Teâlâ’n?n tüm insanl?k için gönderdi?i ?slâm dininin yay?lmas? gerekiyordu. Hür iradesiyle Müslüman olan kimselere, kendilerine k?l?ç çekenlere kar?? savunma hakk? vermemek, ?slâm’?n yay?lmas?na engel te?kil edebilirdi. Müslümanlar davete silahla engel olan mü?riklere boyun e?mek zorunda b?rak?l?rsa, bunu gören di?er insanlar, sald?r?lara kar?? kendilerine savunma hakk? tan?mayan bir dini kabul etmekten çekinirlerdi.

?nsan haklar? ve din hürriyetini güvence alt?na almak:Hz. Muhammed (s.a.s.) nas?l ki insanlar? zor kullanarak ?slâm’a dâhil etmiyorsa, hür iradesiyle Müslüman olan kimseleri dinlerinden döndürmek için hiç kimsenin zor kullanmaya hakk? yoktu. Bu noktada zor kullanmak, insan haklar?n? çi?nemek ve din hürriyetini insanlar?n elinden almak demekti.

Antla?malar? bozanlar? ve hainlik yapanlar? cezaland?rmak:Yahudilerle yap?lan sava?lar, ahdi bozanlar? cezaland?rma politikas? içinde de?erlendirilebilir. Medine’deki Yahudiler, Hz. Peygamber’le yapt?klar? antla?may? k?sa süre sonra ihlal etmi?lerdir. Kimisi mü?riklerle i?birli?i içine girmi?, bu yetmiyormu? gibi kimisi de Hz. Peygamber’e suikast tertiplemi?tir. Kaynukâ ve Nadîro?ullar?, Medine’den çekip gitmeyi kabul etmi?lerdir. Bunlar sorgusuz sualsiz idam edilebilirdi. Fakat Hz. Peygamber böyle yapmam??t?r. Kurayzao?ullar? ise Hendek Sava??’nda Müslümanlar aleyhine sava? suçu i?ledikleri için, seçtikleri hakemin verdi?i karara göre idam edilmi?lerdir.  

?slâm topraklar?n? yabanc?lar?n sald?r?lar?ndan korumak: Evrensel ?slâm daveti Arap Yar?madas?’n?n s?n?rlar?na dayan?nca dünyan?n o zamanki süper güçlerinin ?slâm bölgelerine yapt?klar? sald?r?lara kar?? konulmazsa, hem ?slâm ve hem de Müslümanlar zarar görürdü. Nitekim ?slâm dininin Arap Yar?madas?’n?n hemen her taraf?na yay?lmas? üzerine, daha önce Müslümanlar? önemsemeyen Bizans ve Sâsânî imparatorluklar? ?slâm topraklar?na sald?rmay? planlam??lard?r. Tebük Seferi ve Mûte Sava?? bu sald?r?lar? önlemek amac?yla gerçekle?tirilmi?tir. Sava?? zorunlu k?lan nedenler Kur’an’da aç?klanm??t?r.

Hz. Peygamber’in gazveleri gerek sava? taktikleri ve gerekse dinî ve siyasî sonuçlar? bak?m?ndan büyük önem ta??maktad?r. Onun döneminde meydana gelen çarp??malar, dünya harp tarihinin bilinen en az kan dökülen sava?lar?ndand?r. Yap?lan bir hesaba göre (yakla??k olarak) onun dönemindeki bütün sava?larda Müslümanlar?n verdi?i ?ehit say?s? (Bi’r-i Maûne ve Recî’ Olaylar?nda öldürülenler hariç) 138, mü?riklerin verdi?i ölü say?s? da (Kurayza hariç tutulursa) 216’d?r. Çünkü Hz. Peygamber daima prensip olarak dü?man? yok etmeyi de?il, kazanmay? tercih etmi?tir.

 

Prof.Dr. ?brahim SARIÇAM’?n Hz. Muhammed ve Evrensel Mesaj? adl? eserinden al?nt?d?r.

4

23/09/2018 Ēingene Ali

4

23/09/2018 Avrupa ?lahiyat Fakültesi - Gent

4

18/09/2018 Cem Olmu? Dervi?leri

4

18/09/2018 Müslümanlar zamane yatl? oldu,

4

18/09/2018 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 21. Mektubu

4

09/03/2018 Tasdik ve ?nkār Bak?m?ndan ?nsanlar - Ömer Nesefī

4

09/03/2018 Kudüs Davas? Sahipsiz De?ildir!

4

09/03/2018 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 20. Mektubu

4

09/03/2018 Hz. Peygamber, Bar?? ve Sava?

4

09/03/2018 Peygamberimiz, Efendimize Hitap!- Divān-? Kebīr“den

4

29/10/2017 Kabir Azab?n? ?nkār Edenlere Güzel Bir Cevap

4

29/10/2017 Sular?n K?s?mlar?

4

29/10/2017 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 20. Mektubu

4

29/10/2017 Bir Mucize, Süheyl b. Amr (r.a)

4

29/10/2017 Olmay?nca

4

29/10/2017 Gel Papaz Efendi!

4

17/07/2017 Oruē yüzünden bizim can?m?z dirilik elde edecektir!

4

23/02/2017 es-Selāmü Aleyküm

4

23/02/2017 Abdesti Bozmayan ?eyler

4

23/02/2017 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 18. Mektubu

4

23/02/2017 Himmetini Ālī Tut - Pir Abdulkādir Geylāni Hazretleri

4

02/11/2016 es-selāmü aleyküm ve rahmetullāh - TAKD?M

4

25/10/2016 Bize Ula?an Haberler

4

25/10/2016 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 16. Mektubu

4

25/10/2016 Sünnetsiz ?slam Aray??lar?

4

09/03/2016 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 11. Mektubu

4

09/03/2016 Mü?min Kul ve Dünyan?n Hali - Pīr Abdülkādir Geylānī (k.s)

4

31/01/2016 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 5. Mektubu

4

31/01/2016 Bir Kāmil Mür?ide Varmasan Olmaz

4

31/10/2015 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 12. Mektubu

4

31/10/2015 Mustafa Hayri Ö?ÜT Efendi (k.s) Hazretlerini Rahmet ve Minnet ile An?yoruz (1895 ? 1979)

4

31/10/2015 Rab?ta

4

26/10/2015 Āhireti Dü?ününüz! - Pīr Abdülkādir GEYLĀNĪ

4

26/10/2015 Osmanl??n?n Manevi Kurucusu ?eyh Edebālī (k.s)

4

30/07/2015 Namazda Huzur ve Hu?uyu Yakalamak

4

30/07/2015 Köstendilī Halīl Efendi?nin Tūti ?hsan Efendi?ye 5. Mektubu

4

30/07/2015 Seyyidü\'l-?sti?fār - ?mam GAZALĪ

4

30/07/2015 Abdullah b. Mes?ūd (r.a) Müslüman Olu?u

4

30/07/2015 Tāif Duas?

4

01/03/2015 O Günden Beri Bu Haldeyim

4

27/02/2015 Baz?lar?na Ne Oluyor ki!

4

27/02/2015 Ebū Hanife\'nin Tasavvufi Hayat?

4

27/02/2015 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 5. Mektubu

4

26/02/2015 Olgun Müslüman??n Vas?flar?

4

26/02/2015 Tasavvuf, Havāssa Ait Ledün ?lmidir

4

06/11/2014 ?efaati Ve Vesile (Arac?) K?lmay? ?irk Olarak Görme Hastal???

4

06/11/2014 Āriflerin ?lāhī Huzurdaki Edepleri

4

06/11/2014 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 5. Mektubu

4

06/11/2014 ?ntisāb Niēin Gereklidir?

4

06/11/2014 Gerēek Teslimiyet -Abdülkādir Geylānī (k.s)

4

25/09/2014 Zilhicce Ay? Nas?l ?hya Edilmeli

4

03/06/2014 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 9. Mektubu

4

08/02/2014 Kendimizi Nas?l Aldat?yoruz? ?mam GAZALĪ

4

08/02/2014 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 5. Mektubu

4

08/02/2014 Asr-? Saādette Mescid-i Nebevī ve Di?er Mescidler

4

08/02/2014 es-selāmü aleyküm

4

17/09/2013 Mustafa Hayri Ö?üt (ks.)

4

17/09/2013 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye 6. Mektubu

4

17/09/2013 Esmā?ya Babas?ndan Mektup

4

25/05/2013 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (39. Mektub)

4

25/05/2013 ?eyh Abdurrahman Hālis et-Tālebānī

4

16/02/2013 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (38. Mektub)

4

03/11/2012 GEYLANĪ TEFS?R? - Kitap Tan?t?m?

4

03/11/2012 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (1. Mektub)

4

03/11/2012 es-selāmü aleyküm

4

11/08/2012 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (17. Mektub)

4

11/08/2012 Sūfīlerden Esintiler - Cüneyd-i Ba?dadi (k.s)

4

11/03/2012 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (30. Mektub)

4

11/03/2012 Sūfīlerden Esintiler-Ku?eyrī Risālesi

4

11/03/2012 Tasavvuf-Abdülkadir GEYLANĪ (k.s)

4

11/03/2012 Mehmet Ākif ve Sudanl? Genē

4

11/03/2012 Merhabalar Efendim

4

29/12/2011 Temizleme Yollar?

4

29/12/2011 Anadolu Selēuklu Dönemi, Müslim-Gayr-i Müslim ?li?kileri

4

29/12/2011 Mesnevīden - Mür?id-Mürid-?lāhī A?k

4

29/12/2011 On Dört As?r Evvel

4

29/12/2011 Kalbin Māhiyeti

4

29/12/2011 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (28)

4

29/12/2011 Sūfīlerden Esintiler

4

29/12/2011 es-selāmü aleyküm

4

05/10/2011 Sūfilerin Ahlak?

4

05/10/2011 ?evvāl Orucunun De?eri

4

05/10/2011 Peygamberimizin K?lmam?z? ?stedi?i Namaz

4

05/10/2011 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin, Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (25)

4

05/10/2011 Alt?n Ö?ütler - Abdülkādir Geylānī (k.s)

4

05/10/2011 Sūfīlerden Esintiler

4

05/10/2011 es-selāmü aleyküm

4

28/06/2011 Kitap Tan?t?m? - Dostluk Üzerine

4

28/06/2011 Ankāzāde Köstendilī Halīl Efendi?nin Tūti ?hsan Efendi?ye Mektubu (15)

4

28/06/2011 Mesnevī?den - Benli?in ??mart?lmas?

4

28/06/2011 K?ssadan Hisse

4

28/06/2011 Sohbet, Abdülkādir GEYLĀNĪ (k.s)

4

28/06/2011 es-selāmü aleyküm

4

15/04/2011 Röportaj - Rektör Abdullah Demircio?lu

4

15/04/2011 Müslüman Kimleri Sever?

4

15/04/2011 Köstendilli Ārif-i Billāh Halil Efendi?den (k.s) Müridi ?hsan Efendiye Mektup (4)

4

15/04/2011 Geēmi?ten Günümüze Naat-? ?erifler

4

15/04/2011 Abdulkadir Geylani Hz.nin Hicrī 18 Zilkade 545 Tarihli Konu?mas?

4

15/04/2011 Yeniliklere Aē?k Olu?u

4

15/04/2011 ?aka ve Latīfe Yapmas?

4

15/04/2011 Ashab?yla Münasebeti

4

15/04/2011 ?ecāat ve Necdeti

4

15/04/2011 Allah?? Zikretmesi

4

15/04/2011 Cömertli?i

4

15/04/2011 Do?ru Sözlülü?ü

4

15/04/2011 Zühdü

4

15/04/2011 Hayās? ve Tevāzuu

4

15/04/2011 Peygamberimizin ?emāili

4

26/02/2011 Hadislerle Kabir Azab?

4

26/02/2011 Serdār-? Hakan

4

26/02/2011 Köstendilli Ārif-i Billāh Halil Efendi?den (k.s) Müridi ?hsan Efendiye Mektup (3)

4

26/02/2011 Erzurumlu ?brahim Hakk? ve ?smail Fakirullah (k.s) Türbesi

4

26/02/2011 es-Selāmü Aleyküm

4

25/12/2010 Aziz Okuyucular?m?z;

4

25/12/2010 Köstendilli Ārif-i Billāh Halil Efendi?den (k.s) Müridi ?hsan Efendiye Mektup (2)

4

25/12/2010 Hz. Ali?nin (k.v) Zühdü

4

25/12/2010 Hz. Mevlānā?dan

4

25/12/2010 Muharrem Orucu ve A?ūre Günü

4

25/12/2010 Hz. Āi?e-i S?ddīka (r.anhā) Annemizden Peygamberimize (as.)

4

12/10/2010 Aziz okuyucular?m?z;

4

12/10/2010 Köstendilli Halil Efendi?nin (k.s) Müridine Mektubu

4

12/10/2010 Zamana De?er Verenler - Lādikli Hac? Ahmet A?a (k.s)

4

08/08/2010 Aziz okuyucular?m?z;

4

08/08/2010 Tasavvufi ?iir ?erhi

4

08/08/2010 Hikmet Deryās?

4

22/07/2010 Ey Gönül

4

22/07/2010 Gönül Ālemi

4

22/07/2010 Kitap Tan?t?m?

4

03/04/2010 es-selāmü aleyküm ve rahmetullāh

4

31/03/2010 Kalbin ?ikayeti

4

31/03/2010 Nas?l Sevdiler?

4

31/03/2010 Rasūlullāh??n (s.a.v.) Toplum ?ēindeki Ahvali
 
 
Muridan.com 7kubbe.net Facebook/AbdullahDemirciošlu Facebook/7KubbeSufiGenēlik Sufi Galeri YouTUBE
Zuhur Dergisi  | Tüm Haklarż Saklżdżr © 2010 (Müžteri Hizmetleri Telefon Numarasż : (0 533) 474 70 26 ) Tasarżm & Yazżlżm : Networkbil.Net